Voor veel mensen is het mei-vakantie en bij vakantie denk je niet direct aan stress. Toch is voor sommige mensen de vakantieperiode juist een enorme stressor. Alle seinen schieten in het rood als ze er alleen maar aan denken. Jammer, want vakantie kan juist zo heerlijk en ontspannend zijn. Precies dat wat een mens nodig heeft om weer op te laden. Even afstand te nemen van de dagelijkse gang van zaken.
Tag archieven: overspannen
UITSTELLEN
Van uitstel komt afstel. Was dat maar waar, want dan zouden veel dingen zich vanzelf oplossen en dat lijkt natuurlijk heerlijk. Dus als je die vervelende klus waar je zo tegenop ziet maar lang genoeg uitstelt, dan lost het probleem zich vanzelf op. Zou het? Ik denk het niet.
Stoom afblazen
Ken je dat? Komt de stress je oren uit en dan is er een collega die met van die overbodige adviezen komt waar je totaal niet op zit te wachten. Je wilt nu even helemaal geen tips en adviezen en al wel helemaal niet van die betweter die aan de andere kant van je kantoortuin zit en die het altijd beter weet. Je wilt gewoon even stoom afblazen, je ongenoegen uiten, vertellen dat de wereld oneerlijk in elkaar zit en dat jij er toch echt helemaal niets aan kunt doen en dat iedereen jou moet hebben en dat mensen toch echt stomme wezens zijn die zelden echt goed nadenken.
Mijn lijf trekt wel aan de noodrem
Ik had me verheugd op een lekker lang weekend, waarvoor ik allerlei leuke plannen had bedacht. Eindelijk eens rustig de tijd om van alles en nog wat te doen. Een heerlijk vooruitzicht.
De avond voor het lange weekend voel ik het in mijn lijf, dit gaat niet goed. Ik word snotverkouden, grieperig, heb een lekkend wattenhoofd. Grrrr. Als ik de volgende ochtend wakker word weet ik wel hoe laat het is. Al die mooie plannen kunnen in de prullenmand, want dat gaat er dit heerlijke lange weekend niet van komen. Slik. Grrrr. Het kost me enorm veel moeite om me hier bij neer te leggen. Ik ga me toch niet zomaar overgeven aan dat snothoofd?? Helaas, op het moment dat ik uit mijn bed wil stappen weet ik dat ik moet opgeven. Mijn lijf is wijzer dan dat ik ben en mijn lijf wil hele andere dingen dan dat ik in mijn hoofd bedacht heb.
Het is duidelijk, mijn lijf trekt aan de noodrem. Het is even genoeg geweest. Drukke weken, maanden achter de rug. De hele winter door heb ik de griep buiten de deur weten te houden. Mooie workshops gegeven, goede coachinggesprekken gevoerd, hard gewerkt en veel te verstouwen gehad op diverse fronten en dan is het op een gegeven moment tijd voor rust. Tijd voor een pas op de plaats. Als je dan niet goed luistert naar je lijf, dan zorgt dat inventieve lijf van ons wel dat we wel moeten luisteren. Ja, zelfs mij gebeurt dat dus ook nog wel eens dat ik niet goed luister. Dat ik eigenwijs ben en soms ook gewoon te enthousiast. Dan overschat ik mijn eigen grenzen en loop ik iets te hard (en te lang) van stapel.
En zo gebeurt het dat ik dat hele heerlijk lange weekend het een tandje rustiger aan doe. Al die plannen schuif ik door. Ik luister naar mijn lijf en ik houd pas op de plaats. Op het moment dat ik me eraan kan over geven kan ik er ook wel nog een beetje van genieten. Ik blijf me verbazen over dat vernuftige lichaam van ons, dat toch heel duidelijk de grenzen aangeeft die ik heb. Als ik niet wil luisteren, dan komen er duidelijker signalen en als ik zelfs die negeer, dan klinkt de alarmbel nog iets luider. Het signaal is mij duidelijk, het mag allemaal wel wat minder. Misschien voorlopig even andere keuzes maken, meer bij mezelf blijven, meer grenzen stellen. Ha, ha, ik ben dus niet anders dan ieder ander mens, en ook ik stap nog wel eens vrolijk in mijn eigen valkuil. Ik heb mijn les voorlopig weer geleerd en weer helder wat er moet gebeuren. Een mens heeft soms even een opfrismomentje nodig. Nou, die heb ik weer binnen.
Gebruik je kompas
Ook al ben je je het je niet altijd bewust, we hebben allemaal een innerlijk kompas.
Een innerlijk navigatiesysteem dat specifiek op jou is afgesteld en dat feilloos weet of je nog op de juiste koers zit. Een kompas met de juiste instellingen die passen bij jou. Een systeem dat weet heeft van jouw gebruiksaanwijzing, jouw kwaliteiten en jouw doelen in het leven.
Vaak vinden er verstoringen plaats door omgevingsfactoren, invloeden van buitenaf, waardoor je keer op keer opnieuw je koers moet bepalen. De ene verstoring is sneller hersteld dan de andere. Heb je bijvoorbeeld een plan gemaakt voor vandaag en je zus komt onverwacht koffie drinken, dan ben je met een kleine aanpassing weer op koers. Valt daarentegen de cv-ketel uit en rijdt je je auto total loss, dan is er iets meer nodig om de juiste koers te houden. Maar dit zijn allemaal nog zaken die vervelend zijn, maar niet onoverkomelijk.
Door stress, langdurige stress, wordt er een flinke aanslag gepleegd op je innerlijke navigatiesysteem. Je systeem komt onder druk te staan en daardoor gaat het steeds minder goed functioneren en ook steeds minder goed de juiste koers aangeven. Stress en spanning zorgen ervoor dat je kompas behoorlijk van slag kan raken, dat je uit richting raakt en op een totaal andere bestemming afkoerst dan oorspronkelijk de bedoeling was. Dan is het heel erg nodig om je kompas weer opnieuw te kalibreren. Dat kun je het beste doen door even pas op de plaats te maken.
Je kunt je kompas ook bewust gebruiken om te kijken of je nog steeds op koers zit. Ben je nog steeds onderweg naar je bestemming die je voor jezelf had uitgestippeld? Ga je nog steeds de goede kant op? Wanneer je veel stress in je leven hebt, zeker langdurig, dan is dat vaak een signaal dat je niet goed op koers zit. Dat je afwijkt van de oorspronkelijk bestemming. In dat geval kun je je stress dus inzetten als kompas, want het vertelt je dat je bij moet sturen. Dat je dingen anders moet aanpakken, een andere bril op moet zetten wellicht of de glazen eens goed moet oppoetsen, grenzen moet stellen etc..
Kijk eens op die manier naar je spanningen die je in je leven ervaart. Gebruik die om je navigatiesysteem weer up-to-date te krijgen en je bestemming weer duidelijk voor ogen te krijgen. Op die manier heb je niet alleen last van je stress, maar maak je er ook op een positieve manier gebruik van. Dan kan het je mooie inzichten opleveren met uiteindelijk uitzicht op je werkelijke doel en bestemming.
Klem denken
Het is een raar fenomeen, maar in tijden van stress lijkt het wel of er iets gebeurt met ons denken. Zo flexibel als we anders zijn met onze gedachten, zo gemakkelijk als we anders oplossingen kunnen bedenken, zo ontzettend vast zitten we als we onder druk staan, als we stress ervaren en geen uitweg meer zien. Het lijkt erop dat onze hersenen, onze capaciteit om te overdenken, te analyseren, zaken van een andere kant te bekijken ineens is opgelost in het niets. We schieten letterlijk en figuurlijk in de verkramping. Dat kun je goed waarnemen in de spieren. Onder grote druk zetten we ons (onbewust) schrap en dat zie (en voel) je terug in de spieren. Op een bepaalde manier gebeurt dat ook in onze hersenen.
In tijden van stress gaat het meestal ook wat minder goed met onze nachtrust en dat helpt ook niet om ons oplossend vermogen te stimuleren. Door een (langdurig) slaaptekort functioneert de frontaalkwab in onze hersenen minder goed, waardoor rationeel nadenken een stuk lastiger wordt. Je wordt er ook emotioneler door. Door dat slaaptekort krijgt je geheugen het ook zwaar te verduren. Dat helpt dus ook niet mee om lekker oplossingsgericht te denken.
Het gevolg is klemdenken en dat brengt je dus geen stap verder.
Maar wat kun je er aan doen? Juist in tijden van stress heb je het zo nodig om oplossingen te bedenken, de zaak van een andere kant te bekijken en/of afstand te nemen.
Bewegen is een hele goede oplossing. Natuurlijk is het goed voor je lijf, zeker als je gestresst bent, maar het helpt je hersenen ook om zich te ontspannen. Door de beweging zet je je beide hersenhelften weer aan het werk en ze komen daardoor in een bepaalde balans. Dat helpt om van klemdenken naar losdenken te gaan.
Afstand nemen is ook een goede methode. Letterlijk, om het even te laten voor wat het is en tijd te nemen voor een oplossing. Je kunt afstand nemen ook zien als, wat als het probleem van een ander was, welke oplossing zou ik dan bedenken?
Een andere mogelijkheid is om hulp te vragen. Anderen te vragen mee te denken, je te helpen met het bedenken en onderzoeken van oplossingen. Juist in tijden van stress zijn we geneigd om alles op onze eigen schouders te laden en anderen er niet mee lastig te vallen. Juist dat is meestal niet een helpende oplossing. Dus vraag een goede collega, een vriend of een familielid om samen met jou te kijken naar wat mogelijk is.
Meer ontspanning zoeken helpt ook om meer los te denken. Ga bijvoorbeeld iets doen wat je vroeger altijd leuk vond om te doen, maar waar je nu allerlei mitsen en maren bij hebt. Hierna ben je ook beter in staat om uit het klemdenken weg te blijven.
Je ziet, er zijn best een aantal manieren om uit je eigen gevangenis van klemdenken te komen. Ga ze eens onderzoeken en kijk welke er voor jou het beste werkt.
Je lichaam en jij zijn een team
Ze zat tegenover me, uitgeblust. Vale huidskleur, doffe ogen, gebogen schouders en een zachte stem. Er zat niet veel pit meer in. Ze had nergens lol meer in, kon zich nergens meer enthousiast voor maken. Op advies van haar partner had ze besloten om een afspraak met mij te maken. Want zo is er niets meer aan. Alles voelde zwaar, ze ergerde zich aan het minste of geringste, had weinig energie en sleepte zich eigenlijk door het leven. Op de momenten dat ze er “moest” zijn lukte het haar nog wel om uit haar tenen dat laatste restje energie te halen, zodat ze voor haar omgeving de schijn ophield.
Op het moment dat ik haar vroeg wat haar energie gaf, keek ze me met grote verbazing aan. Hoe zo E n e r g i e g e v e n d e dingen?? Ze had werkelijk geen idee. Alles kostte immers energie, alles ging moeizaam en eigenlijk niets was echt meer leuk. En in het weekend als er niets moet, vroeg ik haar vervolgens. Weer die verbaasde ogen. “Er moet altijd wel iets gebeuren” zei ze. Uit haar verhaal bleek dat zelfs koffie drinken met een vriendin een opgave was. Ze deed het wel, maar het voelde niet als leuk, gezellig of energiegevend. Ze wist dat het verstandig was en ze wist dat je vriendschappen moet onderhouden, dus zo werd het weer een moetje. Bovendien, waar in haar agenda was er nog een plekje om zoiets te doen. Ze voelde weinig ruimte in haar leven om leuke dingen toe te voegen. Elke afspraak, wat dan ook, alles voelde als een verplichting. Niets was nog ontspannend of relaxt.
Dit zijn duidelijke signalen van overspannenheid en/of burnout. Natuurlijk is dit niet uit de lucht komen vallen en waren er al eerder signalen dat het niet de goede kant op ging. Maar net als veel andere mensen, negeerde deze cliënte die signalen. Het kwam even niet uit, ze had het druk, er was nog zoveel te doen, dus hup nog maar 2 paracetemol erin en doorgaan. Mensen die overspannen raken of in een burnout belanden zijn vaak de doorzetters onder ons. De mensen die doorgaan op karakter of discipline. Mensen met een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Mensen die vaak goed zien wat er nog moet gebeuren en dat dan ook op zich nemen. Mensen die loyaal zijn aan de organisatie waarin ze werken. Deze mensen luisteren vaak niet zo goed naar de signalen die hun lichaam geeft. En mochten ze die wel horen, dan negeren ze het vaak, omdat ze denken daar hele goede redenen voor te hebben. Bovendien verkeren ze in de veronderstelling dat het straks wel anders wordt, minder druk, minder afspraken etc..
Stress en de signalen die je lichaam geeft zijn juist je vrienden. Het is een signaal, een graadmeter dat het niet goed gaat, dat er iets aan de hand is. Meestal zijn we eigenwijs en denken het beter te weten en negeren we het. Raar eigenlijk, want op het moment dat je auto aangeeft dat de olie bijna op is, ga je die ook bijvullen en blijf je ook niet doorrijden.
Deze cliënt had te leren dat ze naar de signalen van haar lichaam moest luisteren. Dat die haar iets te zeggen hadden, dat ze er iets mee kon doen, zodat ze het niet weer zo ver hoefde te laten komen.
Op het moment dat jij je realiseert dat je lichaam en jij samen een heel goed team zijn, kun je aan de slag met de signalen die je krijgt en kun jij als je eigen team heel goed je stress in goede banen leiden.
PAUZEKNOP
We hebben een nieuwe afstandsbediening voor onze televisie en om de een of andere reden heb ik steeds ruzie met dat ding. Op het moment dat ik de pauzeknop in wil drukken, denkt hij daar heel anders over en gaat dan dingen doen die ik niet wil, want ik wil PAUZE. Dat noemen ze ook wel apparatenstress. Wellicht is het handig dat ik nog eens rustig de handleiding doorlees 😉
In het dagelijkse leven gebeurt dit ook vaak. Neem je je voor om even pauze te nemen, maar staat die collega weer naast je bureau met een dringende vraag. Of denk je net even tijd te hebben voor een lekkere kop koffie, komt je kind binnen rennen met een gezicht op storm en een “oorlogsverklaring” paraat. Of heb je net een lekkere vrije middag gepland, breekt er crisis uit op je werk en kun je fluiten naar die vrije middag.
Sommige mensen drukken juist vaak op de fast forward knop in plaats van pauze en je zou je kunnen afvragen of dat handig is. Natuurlijk, soms moeten of willen we even versnellen. Dat geeft ook wel een lekker kick, een adrenaline-shotje. Helemaal niks mis mee, maar als je constant op die fast forward knop drukt, en in de druk, druk, druk modus zit, dan doet dat iets met je systeem. Eigenlijk ben je het dan langzaam aan het slopen. Je lichaam kan veel hebben, maar ook aan het uithoudingsvermogen van je lijf zit een grens.
Pauze is een heel belangrijk en juist pauzes moet je niet uitstellen. Ze zijn namelijk een belangrijk onderdeel van goed energiemanagement. Stel je je pauzes te veel en te lang uit, dan bereik je op een bepaald moment het punt dat je echt door je energie heen bent en dan is het te laat. Je krijgt een kort lontje, je kunt je niet goed meer concentreren, je wordt wat chaotisch etc. etc.
Gun jezelf dus regelmatig even een pauze. Een kort moment om even afstand te nemen van alle drukte en gedoe. Even een moment voor jezelf. Je eigen pauzeknop indrukken dus.
Slapen
Word jij ook zo blij wakker wanneer je eindelijk weer eens een nacht goed hebt geslapen? Na een goede nachtrust kunnen we de dag veel beter aan.
Helaas is het voor veel van ons niet normaal om lekker te slapen. Wist je dat 1 op de 3 Nederlanders slaapproblemen heeft? Dus, wanneer jij kampt met slaapproblemen, je bent niet alleen. Dat is een schrale troost natuurlijk als je weer eens wakker ligt, niet in slaap kunt komen of ’s ochtends al om 5 uur naar het plafond ligt te staren. Dan helpt het niet echt dat je weet dat 33 % van de mensen om je heen ook wakker ligt.
Wanneer je af en toe slecht slaapt, dan is dat vervelend, maar niet zorgelijk. Het wordt pas echt een probleem wanneer slecht slapen structureel wordt, want dan gaat het je dagelijkse leven en functioneren beïnvloeden. Je voelt je moe, je hebt problemen met je concentratie, meestal krijg je dan een kort lontje, ben je prikkel-baar en wat somberder gestemd. Niet bepaald de omschrijving van een blij en gelukkig leven. Het gaat je ook moeite kosten om de problemen van alledag goed aan te pakken. Wellicht is het een open deur, maar slecht slapen en stress hebben natuurlijk alles met elkaar te maken.
Alle reden dus om iets aan je slechte slapen te doen. Want ook al gaat slapen voornamelijk over je nachtrust, het speelt zich niet alleen af in de nacht. Slapen is namelijk een 24-uurs gebeuren. Zoals je overdag bent, zo ben je vaak ook ’s nachts. Dus wanneer je overdag de turbo aan hebt staan, dan kun je die niet zomaar uitzetten wanneer je gaat slapen. Je bent geen auto waarvan je de contactsleutel kunt omdraaien.
Om je slaapproblemen aan te pakken is het dus zinvol om te kijken naar je dagelijkse patronen. Een van de eerste dingen die je kunt doen om beter te slapen is om ’s avonds een avondritueel te hebben voordat je gaat slapen. Dat is een aanzet om de turbo te stoppen. Dus een uur voordat je naar bed gaat stop je met alle “techniek”, geen SmartPhone, tablet of laptop meer. Deze apparaten stralen een blauw licht uit waarvan je heel erg wakker wordt. Bovendien zorgt het gebruik ervan vaak voor een slechte houding en dus een extra negatieve belasting voor je spieren. Ga in dat laatste uur voordat je gaat slapen iets ontspannends doen, doe “slome” en niet te moeilijke dingen. Luister bijvoorbeeld lekker naar (rustgevende) muziek, lees een boek, doe een lekkere ontspanningsoefening. Doe iets waar jij je ontspannen door gaat voelen. En houd vol dat avondritueel, want van 1x gaat het echt niet werken.
Dit is een eerste begin op weg naar een goede nachtrust. Natuurlijk heb ik nog veel meer tips en trucs. Daarvoor geef ik slaapworkshops en slaapcursussen. Dus wil je serieus je slaapprobleem aanpakken, onderneem actie.
10 tips om stress te krijgen
Er zijn heel veel manieren om stress te krijgen. Hieronder een overzicht en daarmee besef ik me dat ik absoluut niet volledig ben. Dat maakt stress natuurlijk ook zo bijzonder, het komt uit onverwachte hoeken en in onverwachte situaties.
Tip 1:
Zeg overal ja tegen. Omarm alles en probeer iedereen altijd en overal te helpen. Probeer iedereen tevreden te stellen. Wees een echte pleaser. Iedereen blij en je stressniveau stijgt ervan.
Tip 2:
Zorg dat je zo weinig mogelijk slaap krijgt. Zonde van je tijd, die kun je immers veel beter gebruiken. En je lijf wordt er een stuk stressgevoeliger van als je minder slaapt. Een vermoeid lijft zorgt voor meer stresshormonen.
Tip 3:
Neem zo weinig mogelijk beweging, daar word je alleen maar moe van en krijg je misschien ook nog wel soepele spieren van. Bovendien maak je dan ook nog endorfine aan en daar houdt je stressniveau in je lijf echt niet van.
Tip 4:
Neem het niet zo nauw met je eten en alcohol. Hoe zo gezond, hoe zo superfoods. Vet, suiker, goed voor de calorieën en een lekkere suikerhigh, waardoor je kort daarna weer zo’n lekker instort gevoel krijgt. Van alcohol word je ook lekker los. De dag erna voelt je lijf helemaal lekker brak, ook goed voor je stressgevoel.
Tip 5:
Ben je ergens ontevreden over? Ga daar over klagen op het moment dat je moe bent. Succes verzekerd. Je argumenten goed onder woorden brengen lukt dan zeker niet, je hebt absoluut een kort lontje en dat helpt ook zeker om geen begrip bij de ander te kweken. Stress, zorgen en gedoe verzekerd.
Tip 6:
Zorg dat je agenda meer dan goed gevuld is. Plan alles strak na elkaar. Geen tijd verliezen, je tijd optimaal benutten. Doorgaan, altijd maar doorgaan. Daarmee put je je lijf en je geest lekker uit en dat helpt om de spanning en de stress naar lekkere hoge niveau’s te brengen.
Tip 7:
Vermijd zoveel als mogelijk sociale contacten die je ontspannen. Niet aan beginnen. Daar zou je stressniveau immers van kunnen dalen en dat was nou net niet de bedoeling. Niet doen dus, geen energiegevende dingen en contacten aangaan.
Tip 8:
Besteed veel tijd aan Social Media, bank hangen en andere nutteloze bezigheden. Lekker inactief, lekker je tijd verdoen, daar krijg je zo’n heerlijk gefrustreerd gevoel van en daar houden je stresscellen enorm van.
Tip 9:
Energievreters. Doe daar er nog maar een paar meer van. Prima aktie. Hoe meer energievreters hoe beter. Zorg dat het een echt energiemonster wordt.
Tip 10:
Plan niets, doe alles uit de losse pols. Begin een groot project of een verbouwing zonder plan. Werkt altijd. Hoe meer chaos, hoe minder overzicht, hoe meer tegenvallers, top!! Je stresshormonen vliegen daar enorm van uit de bocht. Prima.
Wellicht is het handig om dit artikel met een hele dikke vette knipoog 😉 te lezen.
Want jij wilt natuurlijk helemaal geen extra stress, je wilt er veel minder van.
Dus doe al deze dingen NIET.